13-10-2016 - Het boek is nog lang niet dood, zeker niet als partijen zich met hart en ziel inzetten voor mooie uitgaven. Dude interviewde vier ontwerpers die ook uitgeversactiviteiten ontplooiden.

TEKST VIVEKA VAN DE VLIET

English version here ›

Je kunt het gerust een eigenzinnig succesverhaal noemen: het jonge literaire blad Das Magazin en de literaire uitgeverij Das Mag, een ijzersterk Nederlands merk opgezet door twee literatuurliefhebbers – Toine Donk en Daniël van der Meer – en ontwerpbureau Vruchtvlees. Hun aanpak is anders dan die van vele anderen. Donk: ‘Je hebt tijdschriften die de doelgroep afbakenen, vervolgens de inhoud en strategie bepalen en dat koppelen aan adverteerders. En je hebt Das Magazin, Fantastic Man of Apartamento, die niets hebben met doelgroepdenken. Het zijn bladen voor de makers waar een publiek bij wordt gezocht.’

Maar er is meer ongebruikelijk qua aanpak. De meeste tijdschriften worden door uitgeverijen opgericht, Donk en Van der Meer richtten echter eerst een tijdschrift op en pas later een uitgeverij. Bovendien onderscheidt het blad zich binnen de literaire wereld qua vormgeving wat zich vertaalt in verschillende onderscheidingen. Das Mag viel meermaals in de prijzen bij de European Design Awards en werd in 2015 bekroond met een Red Dot Design Award.

 

'HET MAGAZINE IS INMIDDELS
EEN SPEELTUIN DIE DE UITGEVERIJ
VERSTERKT EN ANDERSOM'

 

Donk en Van der Meer kwamen elkaar in 2011 tegen op het Boekenbal. Jonge jongens van 25 en 29 jaar. In die nacht ontstond het idee voor een nieuw tijdschrift dat een lacune zou vullen in literatuurland. Zoiets bestond immers niet voor een jong literatuurminnend publiek. ‘De wilde plannen in het nachtelijk uur zijn doorgaans ’s morgens vervlogen, maar dit keer bleef het idee overeind’, zegt Donk. ‘We wisten dat we een mooi, spraakmakend literair kwartaalblad wilden maken en dat het via crowdfunding tot stand moest komen omdat je dan meteen een publiek hebt.’

Ze voerden een gezamenlijke succesvolle campagne die binnen de kortste keren genoeg geld opleverde. Het marketingbudget werd ingezet voor mooi en lekker aanvoelend omslagpapier dat het product volgens hen aanzienlijk waardevoller maakt dan het geld aan adverteren te besteden. De eerste editie in 2012 was binnen een maand uitverkocht; het verrassingsboekje van dit jaar al op dag één.

De mannen organiseerden bovendien festivals en zomerkampen, ze deden alles wat een uitgever doet, behalve boeken uitgeven. Omdat de gevestigde en debuterende auteurs zoals Maartje Wortel, Lize Spit, Jelle Brandt Corstius, Hanna Bervoets, Charlotte Mutsaers en Remco Campert erom vroegen en een uitgeverij, aldus Donk, de Champion’s League is, werd in 2015 Das Mag Uitgevers opgericht. Met als missie: minder boeken uitgeven met meer aandacht. Weer bleek de actie geslaagd. Er sloten zich drieduizend oprichters aan, onder wie Arjen Lubach, Kees de Koning en Arnon Grunberg, en er werd maar liefst twee ton opgehaald. Het magazine is inmiddels een speeltuin die de uitgeverij versterkt en andersom. 

 

'DE RELATIE IS MEER DAN
OPDRACHTNEMER VERSUS
OPDRACHTGEVER'

 

De keuze voor Vruchtvlees (Michael Danker, Roman Stikkelorum, Rindor Golverdingen en Niek Kessels) noemt Donk een ontdekking. ‘Hun duidelijke en onderscheidende vormentaal met grote vlakken en een helder kleurpallet dat nooit vloekt, sprak me enorm aan.’

De intensieve en soepele samenwerking die gaandeweg groeide, bleek in vele opzichten een gelukkige. Naast een gedeelde muzieksmaak, humor, literaire liefde en leeftijd, bleek er een gelijkgestemde creatieve visie en aanpak te bestaan.

Van der Meer gaat over de inhoud, Donk is van de strategie en vormgeving en Vruchtvlees krijgt een podium om in creatieve vrijheid te laten zien wat het allemaal kan. Golverdingen: ‘De relatie is meer dan opdrachtnemer versus opdrachtgever. We bouwen als vrienden gezamenlijk een onderneming op. Dat levert ons bovendien opdrachten binnen de literaire wereld op die we zonder Das Mag niet of met moeite hadden gekregen.’

Vruchtvlees geeft smoel aan de inhoud. ‘Ze zijn het vlees aan onze botten’, formuleert Donk. ‘We begrijpen elkaar en daar zijn inmiddels weinig woorden voor nodig. We zijn net een lang en gelukkig getrouwd stel’, zegt hij, over de vijf jaar jonge relatie.

De visuele stijl die ze hebben gevonden is opmerkelijk, wars van trends en aannames over wat in de litraire wereld visueel wel en niet aanspreekt. De vormgevers van Vruchtvlees lezen alle verhalen goed. Dat zie je in het ontwerp terug. Ze gebruiken nauwelijks foto’s; hun typografische en illustratieve experimenten versterken de tekst. Donk: ‘Literatuur kent vele complexe facetten. Als vormgever moet je een facet uitlichten dat de essentie raakt en dat uitvergroten en verfraaien. Dat kunnen de mannen van Vruchtvlees goed met hun grappige denkkronkels en een verrassende kijk.’

Een eigen bedrijf runnen is niet alleen een leven vol triomfen. Donk noemt het een cursus trial & error. ‘Niet alles wat we doen is financieel geslaagd, maar het levert wel inzichten op voor een volgende keer.’ Het leuke van samen opgroeien, is dat ze met elkaar kunnen praten over fouten, ambities en ontwikkelingen, vindt Golverdingen. ‘Het is tof dat wel elkaar kunnen helpen bij wat we onderweg tegenkomen, dat we elkaar inspireren bij het ontwikkelen van nieuwe en gedurfde experimenten.’

Naast de gezamenlijke onderneming heeft Vruchtvlees een eigen merk opgebouwd. Het bureau is met het aannemen van developers en interaction designers gegroeid tot twaalf man en is volledig de digitale richting ingeslagen. Das Magazin is aangevuld met de uitgeverij, uitgedijd tot vijftien man. In die gezamenlijke en afzonderlijke groei blijft de motivatie het intrinsieke plezier om mooie dingen te maken.

WWW.DASMAG.NL / WWW.VRUCHTVLEES.COM

Dit artikel werd gepubliceerd bij de speciale editie van Dude, Dutch Designers Magazine.
Dude is los verkrijgbaar of als abonnement. Kijk hier voor meer informatie.

Dude