14-10-2016 - Viveka van de Vliet interviewde Sophie Hardeman, Tom van Soest en Marius Jopen die alledrie kans maken op de Young Designer Award. 

TEKST VIVEKA VAN DE VLIET

Drie designtalenten maken kans op de Young Designer Award: Sophie Hardeman (25), Tom van Soest (31) en Marius Jopen (27). Wie de prijs wint wordt bekendgemaakt tijdens de uitreiking van de Dutch Design Awards. Waarom ze alledrie prijzenswaardig zijn lees je hier. 

DENIM OP Z'N KOP

Een binnenstebuiten-ondersteboven gekeerde jeansrok, gedragen als een trechter over het bovenlichaam. Een spijkerbroek met zulke lange pijpen dat je er onherroepelijk over struikelt. Een denim bloes met slechts één mouw. En een wit denimjack dat een met een Bic-pen getekende opdruk van een spijkerjasje bevat. Ze vormen samen een collectie die confor ­ mistische kleding als de spijkerbroek letterlijk en figuurlijk op z’n kop zet. Op een schurende, vernieuwende en brutale manier, vergezeld van een knipoog, doet de vorig jaar aan de Rietveld Academie afgestudeerde modeontwerpster Sophie Hardeman onderzoek naar wat normaal is. Ze trekt de verhoudingen uit elkaar, steekt op een luchtige en eigenzinnige manier de draak met conventies.

Hardeman breekt ook met de catwalk. Ze showde haar examencollectie weliswaar tijdens de Amsterdam Fashion Week 2015 in de Westergasfabriek, maar dan wel in de periferie: in een leegstaande friettent langs het terrein. Haar modellen wasten de ramen van binnenuit, er waren cocktails met Blue Curaçao waar je een denimblauwe tong van krijgt, en de modeontwerpster zocht de samenwerking met Unfair Amsterdam, dat werk van jonge opkomende kunstenaars showt. ‘Het is belangrijk dat iedereen mijn performance kan zien: van kunstenaars en verzamelaars tot modefreaks en buurt ­ mensen. Ook wil ik iets waar een half jaar aan is gewerkt, niet slechts een minuut op de catwalk showen.’

Daarom passen film, fotografie, perfor ­ mances en installaties ook bij haar verhaal. Dat de modeontwerpster goed netwerkt en verschillende disciplines inzet, versterkt haar merk alleen maar. Zo werkte ze samen met filmmaakster Emma Westenberg aan een filmpje waarin een kleurrijk gezelschap uit een Vinex-wijk haar collectie draagt, en verspreidt de bekende modefotograaf Nick Knight via SHOWstudio de film online. Rond de Dutch Design Week verschijnt haar langere film: een verhaal over jezelf zijn, over helden en muzes die overleven in de ruwe buitenwijken. Misschien komt er wel een plastisch chirurg of een zwangere vrouw in voor, in een eigenzinnig kledingstuk van denim.

Na haar afstuderen deed Hardeman vrijwilligerswerk in Colombia, toen ze werd gebeld door Ruth Gruca van V Files – een community van hippe modeontwerpers, stylisten, fotografen, designers en muzi ­ kanten in New York – en gevraagd mee te doen aan de Fashion Week in die stad. Een week later showde ze er al. ‘Toen is het ontploft’, zegt Hardeman over de enorme aandacht die haar ten deel viel. Haar denimcollectie wordt inmiddels getoond in een showroom in New York en in Parijs, en zeven internationale winkels hebben delen van de collectie ingekocht: van SPRMRKT in Amsterdam tot een winkel in Japan. Terwijl haar naaisters keihard bezig zijn alle stukken af te krijgen, zoekt Hardeman sponsors en subsidiegevers en bedenkt intussen dat ze nog lang zo wil blijven werken: ‘on the move’ vanuit thuisbasis Amsterdam. 

WWW.HARDEMANONLINE.COM

DESIGNBAKSTEEN

Het klinkt als een exquise gerecht: Aubergine, Truffle, Mushroom, Salami, RAW of SLICED, met een snuf Salt en BlackPepper. Dat het namen zijn van handgemaakte designbakstenen van bouwafval kun je nauwelijks bevroeden. De unieke en esthetisch ogende collectie ‘WasteBasedBricks’ bevat kleine glinsteringen van glas of aluminium, en het glazuur gemengd met kleurpigmenten ziet er aantrekkelijk, bijna eetbaar uit. Het initiatief is van de ondernemers Tom van Soest en Ward Massa. De eerste studeerde in 2012 af aan de Design Academy Eindhoven met zijn onderzoek naar het potentieel van bouwafval als nieuw bouwmateriaal, de tweede studeerde digitale communicatie en politicologie. Samen zetten ze in 2013 het bedrijf StoneCycling op, dat aan de vooravond staat van ‘de doorbraak’.

Ondanks de enorme media-aandacht ging het starten niet van een leien dakje: toen het eenmaal lukte een goede recyclesteen te bakken moest die wel aan alle regelgeving voldoen. Daarvoor waren dure onderzoeken nodig, en het eigen geld was al op. Gelukkig vonden particuliere investeerders, een bank en een kickstartfonds het initiatief interessant en sympathiek. Het volgende probleem: op kleine schaal kun je nog wel afval scheiden, maar slopen gebeurt tegenwoordig op grove wijze. ‘Dus als je gaat opschalen – de ambitie van StoneCycling – is het bouwafval te gemengd om het meteen te gebruiken’, vertelt Massa. Inmiddels komt het industriële afval van afvalverwerkers. ‘Het voordeel daarvan is dat er gigantische hoeveelheden afval – glas, wc-potten, tegels, slijpsel, isolatiemateriaal en bakstenen – van goede kwaliteit beschikbaar zijn.’

De twee pioniers met duurzaamheidsambities proberen een nieuwe markt te creëren voor zowel de unieke stenen als de massageproduceerde varianten. Daarvoor zoeken ze samenwerking. De ondernemers zijn in gesprek met afvalinzamelaar Sita. Ze proberen slopers te motiveren om zorgvuldiger te slopen. Ze vonden in keramiekfabriek St. Joris een lokale partner die de bakstenen en tegels met liefde en aandacht produceert. En voor de technische onderbouwing haalden ze er een keramisch specialist uit Duitsland bij.

De designsteen is geschikt voor toepassingen in het hogere segment, menen de ondernemers, die de tijdsgeest mee hebben. Er is behoefte aan stenen die zonder mortel of lijm stevig kunnen worden gestapeld. Het afgelopen half jaar blijkt de interesse vooral groot bij internationale ‘early innovators’ die de bakstenen van de toekomst willen toepassen in vooruitstrevende projecten, zoals architecten Foster & Partners. Maar ook internationale koffieketens en dansclubs die de bakstenen als wandbekleding willen. In Amsterdam heeft Studioninedots een circulair paviljoen van WasteBasedBricks gebouwd: de ‘TrueTalker’. ‘Het blijft gek en is cool dat Amerika ons kleine LimburgsAmsterdams bedrijf belt met de vraag of we voor een groot project in 2019 een façade willen maken op een studentencampus in Boston’, zeggen ze. 

WWW.STONECYCLING.COM

GRAFISCHE LIEFDE

Zoals ‘Gorilla’ – de visuele column van De Designpolitie in ‘de Volkskrant’ – geeft ook Marius Jopen dagelijks zijn geëngageerde visie op het wereldnieuws. De grafisch ontwerper – met zijn wat postpunk- en hippie-achtige signatuur – speelt daarbij met fonts, typologie en ruige, handgeschreven ‘writings on the wall’ die hij steevast combineert met een cover van ‘The Times’. ‘Ik houd van een minimalistische benadering, gemixt met ironische en zwarte humor.’

Jopen is een exponent van de bredere trend binnen de huidige generatie creatieven die hun werkveld verruimen, samenwerken met andere disciplines en mensen bij elkaar brengen. Zonder telefoonnummer, zichzelf onderhoudend met veel vrijheid en weinig middelen, en reizend tussen Amsterdam en Berlijn vanuit zijn volledig als kantoor uitgeruste rugzak. Zijn werkzaamheden zijn breed uitgewaaierd als een kleurenstaalkaart. Hij begeeft zich op het vlak van grafische vormgeving, ontwerpt logo’s en platenhoezen, werkt voor tijdschriften, maar doet ook tentoonstellingsvormgeving, initieert liefdadigheidsstrategieën, maakt animaties, visuals en gekke penisstickers. Hij experimenteert met virtual reality en met een tattoomachine waarmee hij wil tekenen.

Het liefdadigheidswerk van Jopen is van serieuze aard; in 2013 richtte hij de Love Foundation op, samen met twee bevriende sociale entrepreneurs David Caspers en Philippe Birker. Een organisatie met een groeiend netwerk van studenten, activisten en kunstenaars die zich gestaag over de wereld verspreidt. Het collectief verdient geld met de verkoop van toegangskaartjes bij muziekfestivals en raveparty’s, voetbalwedstrijden, exposities en uit fair trade merchandise. Jopen ontwerpt daarvoor alle grafische uitingen en vj’t – hij is de ene helft van vj-duo DLG. Opbrengsten doneren ze deels aan het project ‘Viva Con Aqua’ dat voor schoon water en sanitaire voorzieningen in Bihar in India zorgt.

De studie Kommunikationssdesign aan de Fachhochshule Konstanz vond Jopen te commercieel. Stephan Sagmeister, bij wie hij stage liep in New York – en ooit zijn held, zei dat de Rietveld Academie hem beter zou liggen. Een schot in de roos. Sinds zijn afstuderen aan de Rietveld in 2014 heeft de grafisch ontwerper al een uitgebreid portfolio opgebouwd. De toekomst? ‘Als ik met leuke, gelijkgezinde mensen kan samenwerken aan creatieve dingen, ben ik gelukkig. Zoals het samen bouwen van een “spaceship” op het NDSM-terrein in Amsterdam-Noord, waarin we een feest gaan organiseren in samenwerking met de Love Foundation.’

WWW.MARIUSJOPEN.COM

TRENDS

De selectiecommissie van de Young Designer Award prijst de vergaande professionaliteit van de inzendingen. Deze generatie ontwerpers lijkt hun ego gemakkelijk opzij te kunnen zetten, en te werken vanuit oprechtheid en een meer bescheiden houding. Ook ziet de commissie een verschuiving van focus op het product naar het proces. Prototypes worden steeds vaker als eindproduct gepresenteerd en de ontwikkeling van een product is steeds vaker onderdeel van het verhaal dat de ontwerper wil vertellen. Op 29 oktober wordt bekend wie zich dé Young Designer van 2016 mag noemen. 

WWW.DUTCHDESIGNAWARDS.NL

Dit artikel verscheen op 8 oktober 2016 in Dude, Dutch Designers Magazine.
Dude is los verkrijgbaar of als abonnement. Kijk hier voor meer informatie.

Beeld
– Sophie Hardeman (foto: Lara Verheijden)
– Sophie Hardeman (foto: Lotte van Raalte)
– Stone Cycling, The True Talker (foto: Peter Cuypers)
– Stone Cycling, het recycle-proces
– Marius Jopen, The No Bonus Times
– Marius Jopen, Love Foundation Poster 

Dude